{"id":473,"date":"2025-01-07T19:23:20","date_gmt":"2025-01-07T18:23:20","guid":{"rendered":"https:\/\/middleearthvault.com\/?p=473"},"modified":"2025-01-20T21:48:40","modified_gmt":"2025-01-20T20:48:40","slug":"10-rzeczy-ktorych-nie-wiedziales-o-srodziemiu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/middleearthvault.com\/?p=473","title":{"rendered":"10 rzeczy, kt\u00f3rych nie wiedzia\u0142e\u015b o \u015ar\u00f3dziemiu"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Inspiracja j\u0119zykami nordyckimi i fi\u0144skimi:<\/strong> J\u0119zyki elf\u00f3w, Quenya i Sindarin, zosta\u0142y stworzone przez Tolkiena zainspirowane fi\u0144skim i walijskim. Quenya, na przyk\u0142ad, ma struktur\u0119 gramatyczn\u0105 podobn\u0105 do j\u0119zyka fi\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gandalf mia\u0142 by\u0107 pierwotnie hobbitem:<\/strong> W pierwszych wersjach opowie\u015bci Tolkien rozwa\u017ca\u0142, aby Gandalf by\u0142 bardziej przypominaj\u0105cy hobbita ni\u017c m\u0119drca w ludzkiej formie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sauron nie zawsze by\u0142 z\u0142y:<\/strong> Zanim zosta\u0142 Mrocznym W\u0142adc\u0105, Sauron by\u0142 jednym z Majar\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych Aul\u00ebmu i by\u0142 znany jako Mairon, czyli &#8222;Podziwiany&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hobbiton i Shire inspirowane s\u0105 okolicami domu Tolkiena:<\/strong> Wiejski krajobraz Shire przypomina okolice Birmingham, gdzie Tolkien sp\u0119dzi\u0142 dzieci\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Aragorn mia\u0142 pierwotnie nazywa\u0107 si\u0119 Trotter:<\/strong> W pierwszych szkicach &#8222;W\u0142adcy Pier\u015bcieni&#8221;, Aragorn by\u0142 hobbitem o imieniu Trotter, nosz\u0105cym drewniane buty.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Istnia\u0142y dwie wersje Golluma:<\/strong> Tolkien zmieni\u0142 histori\u0119 Golluma w &#8222;Hobbicie&#8221;, aby lepiej pasowa\u0142a do &#8222;W\u0142adcy Pier\u015bcieni&#8221;. W pierwotnej wersji Gollum oddawa\u0142 Pier\u015bcie\u0144 Bilbo bez walki.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tom Bombadil to najstarsza istota w \u015ar\u00f3dziemiu:<\/strong> Posta\u0107 Toma Bombadila, pojawiaj\u0105ca si\u0119 w &#8222;W\u0142adcy Pier\u015bcieni&#8221;, jest opisana jako najstarsza istota w \u015ar\u00f3dziemiu, kt\u00f3rej pocz\u0105tki si\u0119gaj\u0105 samego powstania \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dwa Drzewa Valinoru by\u0142y pierwowzorem S\u0142o\u0144ca i Ksi\u0119\u017cyca:<\/strong> \u015awiat\u0142o Valinoru pochodzi\u0142o z Dw\u00f3ch Drzew \u2013 Telperiona i Laureliny. Po ich zniszczeniu przez Morgotha, stworzono z nich S\u0142o\u0144ce i Ksi\u0119\u017cyc.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Istnia\u0142 &#8222;tajny&#8221; czwarty tom &#8222;W\u0142adcy Pier\u015bcieni&#8221;:<\/strong> Tolkien planowa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 &#8222;The New Shadow&#8221;, kt\u00f3ra mia\u0142a by\u0107 kontynuacj\u0105 &#8222;W\u0142adcy Pier\u015bcieni&#8221;, ale porzuci\u0142 ten projekt po napisaniu zaledwie kilku stron.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Saruman i Gandalf maj\u0105 wsp\u00f3lne pochodzenie:<\/strong> Obaj czarodzieje to Istari, a ich prawdziwe imiona to Curumo (Saruman) i Ol\u00f3rin (Gandalf). Zostali wys\u0142ani do \u015ar\u00f3dziemia przez Valar\u00f3w, by pom\u00f3c w walce z Sauronem.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Inspiracja j\u0119zykami nordyckimi i fi\u0144skimi: J\u0119zyki elf\u00f3w, Quenya i Sindarin, zosta\u0142y stworzone przez Tolkiena zainspirowane fi\u0144skim i walijskim. Quenya, na przyk\u0142ad, ma struktur\u0119 gramatyczn\u0105 podobn\u0105 do j\u0119zyka fi\u0144skiego. Gandalf mia\u0142 by\u0107 pierwotnie hobbitem: W pierwszych wersjach opowie\u015bci Tolkien rozwa\u017ca\u0142, aby Gandalf by\u0142 bardziej przypominaj\u0105cy hobbita [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[79],"tags":[8,66,69,80,81],"class_list":["post-473","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ciekawostki","tag-srodziemie","tag-tolkien","tag-skarbiec-srodziemia","tag-10-rzeczy","tag-ktorych-nie-wiedziales-o-srodziemiu"],"aioseo_notices":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>10 rzeczy, kt\u00f3rych nie wiedzia\u0142e\u015b o \u015ar\u00f3dziemiu - Skarbiec \u015ar\u00f3dziemia<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"10 ciekawostek o \u015ar\u00f3dziemiu o kt\u00f3rych nie wiedzia\u0142e\u015b\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/middleearthvault.com\/dziesiecrzeczyktorychniewiedzialesosrodziemi\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"10 rzeczy, kt\u00f3rych nie wiedzia\u0142e\u015b o \u015ar\u00f3dziemiu - Skarbiec \u015ar\u00f3dziemia\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"10 ciekawostek o \u015ar\u00f3dziemiu o kt\u00f3rych nie wiedzia\u0142e\u015b\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/middleearthvault.com\/dziesiecrzeczyktorychniewiedzialesosrodziemi\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Skarbiec \u015ar\u00f3dziemia\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-01-07T18:23:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-20T20:48:40+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"middleearthvault\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"middleearthvault\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/middleearthvault.com\\\/dziesiecrzeczyktorychniewiedzialesosrodziemi#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/middleearthvault.com\\\/?p=473\"},\"author\":{\"name\":\"middleearthvault\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/middleearthvault.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ed8f515b7be8778d9b13260a347727aa\"},\"headline\":\"10 rzeczy, kt\u00f3rych nie wiedzia\u0142e\u015b o \u015ar\u00f3dziemiu\",\"datePublished\":\"2025-01-07T18:23:20+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-20T20:48:40+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/middleearthvault.com\\\/?p=473\"},\"wordCount\":320,\"commentCount\":0,\"keywords\":[\"\u015ar\u00f3dziemie\",\"Tolkien\",\"Skarbiec \u015ar\u00f3dziemia\",\"10 rzeczy\",\"kt\u00f3rych nie wiedzia\u0142e\u015b o \u015ar\u00f3dziemiu\"],\"articleSection\":[\"Ciekawostki\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/middleearthvault.com\\\/dziesiecrzeczyktorychniewiedzialesosrodziemi#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/middleearthvault.com\\\/?p=473\",\"url\":\"https:\\\/\\\/middleearthvault.com\\\/dziesiecrzeczyktorychniewiedzialesosrodziemi\",\"name\":\"10 rzeczy, kt\u00f3rych nie wiedzia\u0142e\u015b o \u015ar\u00f3dziemiu - Skarbiec \u015ar\u00f3dziemia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/middleearthvault.com\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-01-07T18:23:20+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-20T20:48:40+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/middleearthvault.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ed8f515b7be8778d9b13260a347727aa\"},\"description\":\"10 ciekawostek o \u015ar\u00f3dziemiu o kt\u00f3rych nie wiedzia\u0142e\u015b\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/middleearthvault.com\\\/dziesiecrzeczyktorychniewiedzialesosrodziemi#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/middleearthvault.com\\\/dziesiecrzeczyktorychniewiedzialesosrodziemi\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/middleearthvault.com\\\/dziesiecrzeczyktorychniewiedzialesosrodziemi#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/middleearthvault.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"10 Rzeczy kt\u00f3rych nie wiedzia\u0142e\u015b o \u015ar\u00f3dziemiu-Ciekawostki\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/middleearthvault.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/middleearthvault.com\\\/\",\"name\":\"Skarbiec \u015ar\u00f3dziemia\",\"description\":\"Fanowska strona po\u015bwi\u0119cona tw\u00f3rczo\u015bci Tolkiena\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/middleearthvault.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/middleearthvault.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ed8f515b7be8778d9b13260a347727aa\",\"name\":\"middleearthvault\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/00e673854e68f34ea2590caa891bb1400ab179c49e391d5b5eb7c169026173f4?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/00e673854e68f34ea2590caa891bb1400ab179c49e391d5b5eb7c169026173f4?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/00e673854e68f34ea2590caa891bb1400ab179c49e391d5b5eb7c169026173f4?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"middleearthvault\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/middleearthvault.com\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/middleearthvault.com\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"10 rzeczy, kt\u00f3rych nie wiedzia\u0142e\u015b o \u015ar\u00f3dziemiu - Skarbiec \u015ar\u00f3dziemia","description":"10 ciekawostek o \u015ar\u00f3dziemiu o kt\u00f3rych nie wiedzia\u0142e\u015b","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/middleearthvault.com\/dziesiecrzeczyktorychniewiedzialesosrodziemi","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"10 rzeczy, kt\u00f3rych nie wiedzia\u0142e\u015b o \u015ar\u00f3dziemiu - Skarbiec \u015ar\u00f3dziemia","og_description":"10 ciekawostek o \u015ar\u00f3dziemiu o kt\u00f3rych nie wiedzia\u0142e\u015b","og_url":"https:\/\/middleearthvault.com\/dziesiecrzeczyktorychniewiedzialesosrodziemi","og_site_name":"Skarbiec \u015ar\u00f3dziemia","article_published_time":"2025-01-07T18:23:20+00:00","article_modified_time":"2025-01-20T20:48:40+00:00","author":"middleearthvault","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"middleearthvault","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/middleearthvault.com\/dziesiecrzeczyktorychniewiedzialesosrodziemi#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/middleearthvault.com\/?p=473"},"author":{"name":"middleearthvault","@id":"https:\/\/middleearthvault.com\/#\/schema\/person\/ed8f515b7be8778d9b13260a347727aa"},"headline":"10 rzeczy, kt\u00f3rych nie wiedzia\u0142e\u015b o \u015ar\u00f3dziemiu","datePublished":"2025-01-07T18:23:20+00:00","dateModified":"2025-01-20T20:48:40+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/middleearthvault.com\/?p=473"},"wordCount":320,"commentCount":0,"keywords":["\u015ar\u00f3dziemie","Tolkien","Skarbiec \u015ar\u00f3dziemia","10 rzeczy","kt\u00f3rych nie wiedzia\u0142e\u015b o \u015ar\u00f3dziemiu"],"articleSection":["Ciekawostki"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/middleearthvault.com\/dziesiecrzeczyktorychniewiedzialesosrodziemi#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/middleearthvault.com\/?p=473","url":"https:\/\/middleearthvault.com\/dziesiecrzeczyktorychniewiedzialesosrodziemi","name":"10 rzeczy, kt\u00f3rych nie wiedzia\u0142e\u015b o \u015ar\u00f3dziemiu - Skarbiec \u015ar\u00f3dziemia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/middleearthvault.com\/#website"},"datePublished":"2025-01-07T18:23:20+00:00","dateModified":"2025-01-20T20:48:40+00:00","author":{"@id":"https:\/\/middleearthvault.com\/#\/schema\/person\/ed8f515b7be8778d9b13260a347727aa"},"description":"10 ciekawostek o \u015ar\u00f3dziemiu o kt\u00f3rych nie wiedzia\u0142e\u015b","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/middleearthvault.com\/dziesiecrzeczyktorychniewiedzialesosrodziemi#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/middleearthvault.com\/dziesiecrzeczyktorychniewiedzialesosrodziemi"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/middleearthvault.com\/dziesiecrzeczyktorychniewiedzialesosrodziemi#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/middleearthvault.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"10 Rzeczy kt\u00f3rych nie wiedzia\u0142e\u015b o \u015ar\u00f3dziemiu-Ciekawostki"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/middleearthvault.com\/#website","url":"https:\/\/middleearthvault.com\/","name":"Skarbiec \u015ar\u00f3dziemia","description":"Fanowska strona po\u015bwi\u0119cona tw\u00f3rczo\u015bci Tolkiena","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/middleearthvault.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/middleearthvault.com\/#\/schema\/person\/ed8f515b7be8778d9b13260a347727aa","name":"middleearthvault","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/00e673854e68f34ea2590caa891bb1400ab179c49e391d5b5eb7c169026173f4?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/00e673854e68f34ea2590caa891bb1400ab179c49e391d5b5eb7c169026173f4?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/00e673854e68f34ea2590caa891bb1400ab179c49e391d5b5eb7c169026173f4?s=96&d=mm&r=g","caption":"middleearthvault"},"sameAs":["https:\/\/middleearthvault.com"],"url":"https:\/\/middleearthvault.com\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/middleearthvault.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/473","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/middleearthvault.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/middleearthvault.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/middleearthvault.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/middleearthvault.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=473"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/middleearthvault.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/473\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":474,"href":"https:\/\/middleearthvault.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/473\/revisions\/474"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/middleearthvault.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/middleearthvault.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/middleearthvault.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}